![]() |
||||||||||||||||
Liber de triplici motus de Alvarus Thomas |
||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
500 AnosAlvarus Thomas ou Álvaro Tomás (fl. 1509), mestre na Universidade de Paris, no colégio de Coqueret, nos primórdios do século XVI, é ainda uma figura histórica parcamente conhecida. Na sua obra Liber de triplici motu apresenta uma análise abrangente e sofisticada da teoria das proporções e da ciência do movimento da sua época, na forma característica da tradição Calculatória. Além de uma crítica interessante sobre as teorias físicas contemporâneas, esta obra é também relevante do ponto de vista matemático, pois Álvaro Tomás alcança resultados surpreendentes no estudo das séries infinitas. Ele publicou este livro em 1509, há exactamente 500 anos, sob o título "Livro sobre os três [tipos] de movimento, com anexos sobre rácios, por Mestre Álvaro Tomás de Lisboa, explicando em parte os cálculos filosóficos [isto é, físicos] de Swineshead".
Liber de triplici motu proportionibus annexis magistri Alvari Thomae Ulixbonensis philosophicas Suiseth calculationes ex parte declarans, Explicit liber de triplici motu compositus per Magistrum Aluarum Thomam vlixbonensem Regentem Parrhisius in Collegio Coquereti. Anno domini. 1509. Die Februarii. 11 Impressum Parris[iis]: per Guillermum Anabat ... ex[p]ensis Po[n]seti le Preux, [1509]
Exemplares com frontispício tipo 1: > Cópia digitalizada (B General A Res. 52/4/27) da Biblioteca de la Universidad de Sevilla > Cópia digitalizada da Digital Research Library, Archimedes Project
Exemplar com frontispício tipo 2: > As 2 primeiras e 2 últimas páginas (B. GENERAL BG/13232) do exemplar da Biblioteca de la Universidad de Salamanca
Prefácio do Liber de triplici motuProhemium Preclara Philonis in libro Sapientie extat sententia deum maximum optimumque rerum omnium natura constantium opificem, cunctorum substantiam atque compaginem numero, mensura, ac pondere procreasse atque disposuisse; cui applaudit illud prophete qui profert numero seculum. Cui etiamt [sic] astipulatur divus ille Plato in Thimeo, magna auctoritate commendans deum numeris mundum fabricasse. Quam sententiam Aurelius Augustinus libro De Civitate Dei commendat. Quapropter intima, secretioraque nature atque minerve penetralia, rerumque omnium naturalium reconditas passiones, ac motus qui numeris consistunt perscrutari atque rimari volentes, arithmeticam atque geometriam aut saltem harum scientiarum quedam requisita documenta necessum est anteponant. Et non abs re quidem, quoniam non solum elementaris hec regio et naturalia illa entia que in ea natura procreanda censuit his numeris et geometricis ponderibus constant, verumetiam ethereus ille celorum globus (ut inquit Plinius et Aristoteles) Pythagore sententia arithmeticis proportionibus, musicisque tonis circumvoluitur. Inquit enim saturnum dorio moveri, mercurium pthogo, iovem phrygio. Quantam videlicet arithmetica scientia habeat ad philosophiam universasque disciplinas, luculentur in libro De Legibus divus Plato ostendit inquiens Legislator civibus omnibus precipiat ne a numerorum ordine quo ad possunt discedant. Nam nulla alia disciplina ad rei familiaris gubernationem, ad rem publicam, ad artes denique universas, tantam habeat vim, quantam huiusmodi numerorum cognitio. Sonnolentos, etiam a natura rudes, excitat, et dociles, memores, solertesque facit, preter naturam suam divina arte proficientes. Inconcussa enim et inviolata est arithmetice atque geometrie scientia, cuius veritati sacratissime sanctiones auctoritatem prebent inquientes arithmeticam et geometriam in se veritatem continere et quamvis pietatis scientie non sint, sunt tamen maximo adminculo atque adiumento ipsi scientie pietatis ut preclare Aurelius ille Augustinus in libro De Doctrina Christiana sacris comprobat rationibus. Has enim sapiens ille Salomon dicit pedissequas, atque ancillas theologie, quas iubet vocari ad turrim, et ad menia civitatis. His enim prostergatis, qui ad theologisandum et philosophandum progreditur (si divo Severino Boetio credimus) superflue conatur. Ad philosophiam utique temere his mathemathicis omissis documentis accedentes, philosophia ipsa sacrilegos, suique minimis invasores vestem sua frusta lacerantes (teste Boetio) appellat. Et ut verum fatear hinc est quod nostris temporibus ob harum disciplinarum defectum balbutiens atque concutiens visa est philosophia. Plurimum enim apud Grecos philosophia valuit primatumque obtinuit, quia (ut inquit Cicero) in summo honore apud illos geometria fuit nihilque apud eos mathematicis illustrius. Non immerito igitur speculationibus physicis triplicis motus tractaculum proportionum ex mathematicis codicibus depromptum duximus preponedum et quantum ingenioli nostri vires suppetunt absolvendum.
[A transcrição foi feita a partir do exemplar da Biblioteca Nacional de Portugal, Lisboa] |
Segunda, 28 Setembro
Alvarus Thomas Workshop
|
|||||||||||||||
BibliografiaE S T U D O S
N O T Í C I A S D E D I C I O N Á R I O
|
![]() |
|||||||||||||||
Census de exemplares[em construção]
Número dos exemplares localizados TOTAL: 34
|
||||||||||||||||
|
S.Gessner
|
||||||||||||||||
| Última actualização 13-07-09 | ||||||||||||||||