![]() |
||||||||||||||||
Liber de triplici motus by Alvarus Thomas |
||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
500 YearsAlvarus Thomas or Álvaro Tomás (fl. 1509), a Portuguese master at the University of Paris at the beginning of the sixteenth century, is still a poorly known historical figure. In his Liber de triplici motu he presented a comprehensive and sophisticated analysis of the theory of proportions and of the science of motion of his time, in the characteristic form of the Calculatory tradition. Besides some interesting criticism of contemporary physical theories, this work is also relevant from the point of view of mathematics since Thomas achieves some surprising results in the study of infinite series. He published this book in 1509, exactly 500 years ago, under the title "Book on the three [kinds of] movement, with added [treatise on] ratios, by Master Alvarus Thomas of Lisbon, Explaining in Part Swineshead's Philosophical [i.e. Physical] Calculations".
Liber de triplici motu proportionibus annexis magistri Alvari Thomae Ulixbonensis philosophicas Suiseth calculationes ex parte declarans, Explicit liber de triplici motu compositus per Magistrum Aluarum Thomam vlixbonensem Regentem Parrhisius in Collegio Coquereti. Anno domini. 1509. Die Februarii. 11 Impressum Parris[iis]: per Guillermum Anabat ... ex[p]ensis Po[n]seti le Preux, [1509]
Copies (with frontispice type 1): > Digitalized copy (B General A Res. 52/4/27) at Biblioteca de la Universidad de Sevilla > Digitalized copy from the Digital Research Library, Archimedes Project
Digitalized frontispice type 2: > Digitalized copy of the 2 first and 2 last pages (B. GENERAL BG/13232) from the Biblioteca de la Universidad de Salamanca
Preface to the Liber de triplici motuProhemium Preclara Philonis in libro Sapientie extat sententia deum maximum optimumque rerum omnium natura constantium opificem, cunctorum substantiam atque compaginem numero, mensura, ac pondere procreasse atque disposuisse; cui applaudit illud prophete qui profert numero seculum. Cui etiamt [sic] astipulatur divus ille Plato in Thimeo, magna auctoritate commendans deum numeris mundum fabricasse. Quam sententiam Aurelius Augustinus libro De Civitate Dei commendat. Quapropter intima, secretioraque nature atque minerve penetralia, rerumque omnium naturalium reconditas passiones, ac motus qui numeris consistunt perscrutari atque rimari volentes, arithmeticam atque geometriam aut saltem harum scientiarum quedam requisita documenta necessum est anteponant. Et non abs re quidem, quoniam non solum elementaris hec regio et naturalia illa entia que in ea natura procreanda censuit his numeris et geometricis ponderibus constant, verumetiam ethereus ille celorum globus (ut inquit Plinius et Aristoteles) Pythagore sententia arithmeticis proportionibus, musicisque tonis circumvoluitur. Inquit enim saturnum dorio moveri, mercurium pthogo, iovem phrygio. Quantam videlicet arithmetica scientia habeat ad philosophiam universasque disciplinas, luculentur in libro De Legibus divus Plato ostendit inquiens Legislator civibus omnibus precipiat ne a numerorum ordine quo ad possunt discedant. Nam nulla alia disciplina ad rei familiaris gubernationem, ad rem publicam, ad artes denique universas, tantam habeat vim, quantam huiusmodi numerorum cognitio. Sonnolentos, etiam a natura rudes, excitat, et dociles, memores, solertesque facit, preter naturam suam divina arte proficientes. Inconcussa enim et inviolata est arithmetice atque geometrie scientia, cuius veritati sacratissime sanctiones auctoritatem prebent inquientes arithmeticam et geometriam in se veritatem continere et quamvis pietatis scientie non sint, sunt tamen maximo adminculo atque adiumento ipsi scientie pietatis ut preclare Aurelius ille Augustinus in libro De Doctrina Christiana sacris comprobat rationibus. Has enim sapiens ille Salomon dicit pedissequas, atque ancillas theologie, quas iubet vocari ad turrim, et ad menia civitatis. His enim prostergatis, qui ad theologisandum et philosophandum progreditur (si divo Severino Boetio credimus) superflue conatur. Ad philosophiam utique temere his mathemathicis omissis documentis accedentes, philosophia ipsa sacrilegos, suique minimis invasores vestem sua frusta lacerantes (teste Boetio) appellat. Et ut verum fatear hinc est quod nostris temporibus ob harum disciplinarum defectum balbutiens atque concutiens visa est philosophia. Plurimum enim apud Grecos philosophia valuit primatumque obtinuit, quia (ut inquit Cicero) in summo honore apud illos geometria fuit nihilque apud eos mathematicis illustrius. Non immerito igitur speculationibus physicis triplicis motus tractaculum proportionum ex mathematicis codicibus depromptum duximus preponedum et quantum ingenioli nostri vires suppetunt absolvendum.
[Transcription made from the exemplar at the Biblioteca Nacional de Portugal, Lisbon] |
Monday, 28th September
Alvarus Thomas Workshop
|
|||||||||||||||
BibliographyS T U D I E S
D I C T I O N A R Y E N T R I E S
|
![]() |
|||||||||||||||
Census of extant copies[under construction]
Number of identified copies TOTAL: 34
|
||||||||||||||||
|
S.Gessner
|
||||||||||||||||
| Última actualização 18-09-09 | ||||||||||||||||